Bizans dönemine ait kalıntıların üstü kapatıldı İstanbul yalnız Osmanlı’nın değil Bizans İmparatorluğu’nun da mirasına sahiptir. İstanbul, yerleşim tarihi 300 bin, kentsel tarihi yaklaşık 3 bin, başkentlik tarihi 1600 yıla kadar uzanan, Avrupa ileAsya kıtalarının kesiştiği noktada bulunan bir dünya kentidir. Şehir çağlar boyunca farklı uygarlık ve kültürlere ev sahipliği yapmış, yüzyıllar boyu çeşitli din, dil ve ırktan insanların birarada yaşadığı kozmopolit ve metropolit yapısını korumuş ve tarihsel süreçte eşsiz bir mozaik halini almıştır. Uzun zaman dilimleri boyunca her alanda merkez olmayı ve iktidarda kalmayı başaran dünyadaki ender yerleşim yerlerinden biri olan İstanbul geçmişten günümüze bir dünya başkentidir.
İstanbul'un tarihi ana hatlarıyla beş büyük döneme ayrılabilir: Tarih öncesi dönem, Byzantion (Antik şehrin adının 1. yüzyılda Romalılar tarafından Latinceleştirilmiş halidir) dönemi, Konstantinopolis dönemi, Konstantiniyye dönemi ve İstanbul dönemi.
Böylesine tarihi bir geçmişi olan bir kent elbette ki büyük bir tarihin üstüne kurulmuştur… Marmaray çalışmalarında da gördük bunları. Özellikle Yenikapı ve Üsküdar’da Marmaray çalışmasında her kazma vuruşta toprağın altından bir tarih çıktı.